••• ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (ΔΙΚΤΥΟ ΠΔ) •••

 

 

To Ελληνικό Δίκτυο για την Περιεκτική Δημοκρατία είναι μια συνομοσπονδία τοπικών αυτόνομων ομάδων (τοπικοί πυρήνες) ή ατόμων που βρίσκονται στην Ελλάδα, ως μέρος του Διεθνούς Δικτύου για την Περιεκτική Δημοκρατία (The ID Network).

 

Η συμμετοχή στο Δίκτυο δεν συνεπάγεται κάποια δέσμευση για τον τρόπο οργάνωσης προς κάποιο «κέντρο», πέρα του αντι-ιεραρχικού και δημοκρατικού του χαρακτήρα, σε συμφωνία με τους στόχους της ΠΔ. Ωστόσο, η συμμετοχή σε αυτό συνεπάγεται αποδοχή των Στόχων μας (όπως είναι δημοσιευμένοι στο site μας και προϋποθέτει ότι τα μέλη του έχουν τη διάθεση ―ανάλογα πάντα με τις δυνατότητες τους― να δουλέψουν για την προώθηση του προτάγματος της ΠΔ, μέσα από δημοσιεύσεις (ηλεκτρονικές ή σε έντυπη μορφή), συζητήσεις και/ή τοπική-κεντρική πολιτική παρέμβαση με στόχο τη δημιουργία νέων θεσμών πολιτικής, οικονομικής και οικολογικής δημοκρατίας καθώς και θεσμών δημοκρατίας στο ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο, έξω από την καπιταλιστική οικονομία της αγοράς, τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς και τις ιεραρχίες, η οποία μπορεί να ξεκινήσει εδώ και τώρα στην περιοχή τους και κατ' επέκταση στο χώρο της συνομοσπονδίας τους.

 

Η δημιουργία ομάδων μελέτης για τη συζήτηση των απόψεων που σχετίζονται με το πρόταγμα της ΠΔ (οι οποίες αναπτύσσονται τόσο στο περιοδικό «Περιεκτική Δημοκρατία», όσο και στο κύριο θεωρητικό έργο «Περιεκτική Δημοκρατία:10 Χρόνια Μετά», προτείνεται ως πολύ σημαντικό πρώτο βήμα για την ανάπτυξη μιας νέας δημοκρατικής συνείδησης και την εμπλοκή ολοένα και περισσότερων πολιτών σε ένα δημοκρατικό διάλογο για την υλοποίηση της μεταβατικής στρατηγικής στην ΠΔ, ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες, που προτείνει το πρόταγμα μας.

 

Στην περίπτωση που ένας αριθμός τοπικών ομάδων σε μια συγκεκριμένη χώρα αποφασίσουν να παρέμβουν στο τοπικό όπως επίσης και στο εθνικό επίπεδο (με την εξαίρεση βέβαια κάθε δραστηριότητας που σχετίζεται με τις κοινοβουλευτικές εκλογές οι οποίες είναι ασύμβατες με το πρόταγμα της ΠΔ), οι τοπικοί πυρήνες δεν «αντιπροσωπεύονται» αλλά παίρνουν μέρος απευθείας, μέσω άμεσα ανακλητών εντολοδόχων, στις διαβουλεύσεις για την περιφερειακή-εθνική δράση (βλ. Βήματα για το χτίσιμο μιας οργάνωσης ΠΔ παρακάτω).

 

Μια βασική λειτουργία του δικτύου θα μπορούσε να είναι η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των τοπικών ομάδων για τις δραστηριότητες τους και τις σχετικές εμπειρίες και προβλήματα τους και πιθανόν η έκδοση ενός ηλεκτρονικού newsletter ή/και εντύπου που θα αναφέρεται στις δραστηριότητες τους (όπως γίνεται ήδη στη σελίδα του ελληνικού περιοδικού «Περιεκτική Δημοκρατία» και των τακτικών newsletters που διακινεί το δίκτυο μέσω Internet). Τα τοπικά δίκτυα ενθαρρύνονται να δημιουργήσουν και δικά τους sites ή blogs ώστε να έρχονται σε ενεργότερη επαφή με την τοπική κοινότητα.

 

Αυτή τη στιγμή, από όσο τουλάχιστον γνωρίζουμε, πυρήνες της ΠΔ δραστηριοποιούνται, εκτός από την Ελλάδα, στην Ισπανία, Ελβετία, Γερμανία, Ιταλία, Βρετανία, ΗΠΑ, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Νεπάλ και Κίνα.

 

Αν ενδιαφέρεστε να γίνετε μέλη του Ελληνικού Δικτύου στείλτε μας τη διεύθυνση του email σας και την περιοχή όπου δραστηριοποιείστε στο Δίκτυο μας: peridimok@gmail.com

 

...............................................................................................................

••• ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΧΤΙΣΙΜΟ ΜΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ •••

 

Τα επόμενα αποτελούν μία γενική περιγραφή των βημάτων που θα μπορούσαν να γίνουν για το χτίσιμο μία οργάνωσης ΠΔ, μολονότι, ασφαλώς, η συγκεκριμένη μορφή την οποία θα λάβει στην πράξη η διαδικασία αυτή εξαρτάται βασικά από τις τοπικές συνθήκες και πρακτικές.:

1] Το πρώτο βήμα για το χτίσιμο μιας τέτοιας οργάνωσης θα μπορούσε να είναι:

μια συνάντηση των ενδιαφερόμενων για το πρόταγμα της ΠΔ σε συγκεκριμένη περιοχή με σκοπό τη δημιουργία μιας ομάδας μελέτης για τη συζήτηση του προτάγματος και ιδιαίτερα των Στόχων του Δικτύου για την ΠΔ καθώς και του κύριου θεωρητικού έργου της ΠΔ, του βιβλίου «Περιεκτική Δημοκρατία: 10 Χρόνια Μετά» όπως και άλλων άρθρων, ελληνικών και ξένων γύρω από την ΠΔ ([1], [2], [3]).

Εάν διαπιστωθεί γενική συμφωνία με τους στόχους αυτούς τότε η ομάδα θα μπορούσε να έλθει σε επαφή με τους πυρήνες του Δικτύου στην ίδια χώρα η/και σε άλλες χώρες για την ανταλλαγή πληροφοριών, ειδήσεων κ.λπ.

Μετά από μια σειρά συναντήσεων της ομάδας, και ως αποτέλεσμα των συζητήσεων πάνω στο ζήτημα, η ομάδα θα μπορούσε να συνδιαμορφώσει ένα πρόγραμμα που θα εκφράζει τους βασικούς στόχους, τα μέσα και τη στρατηγική της τοπικής ομάδας προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες τοπικές συνθήκες, σε συνάρτηση με τους γενικούς στόχους και τη στρατηγική μετάβασης της ΠΔ.

Η ομάδα θα πρέπει, επίσης, να διαμορφώσει την οργανωτική της δομή σε μη ιεραρχικά πλαίσια, καθώς και τη διαδικασία λήψης των αποφάσεων που την αφορούν στη βάση αρχών άμεσης δημοκρατίας.

2] Το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι:

Η συμμετοχή στους τοπικούς αγώνες εναντίον του συστήματος της οικονομίας της αγοράς και της αντιπροσωπευτικής «δημοκρατίας» καθώς και των δευτερευόντων ιεραρχικών θεσμών, με αναφορά στη συστημική βία και έμφαση στην ανάγκη διεξόδου από την πολυδιάστατη κρίση μέσω της δημιουργίας εναλλακτικών περιεκτικών δημοκρατικών θεσμών «από τα κάτω».

Η έκδοση ενός τοπικού ενημερωτικού δελτίου ή, στην περίπτωση μεγάλων πόλεων, ενός τοπικού περιοδικού/εφημερίδας ή/και blog/site στο οποίο θα περιλαμβάνεται αυτό το πρόγραμμα, καθώς και σχόλια για τοπικά ή εθνικά/διεθνή γεγονότα από τη σκοπιά της ΠΔ και σύντομα θεωρητικά κείμενα πάνω στους στόχους, τα μέσα και τη στρατηγική του προτάγματος της ΠΔ. Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δίνεται σε ειδήσεις πάνω σε σχετικές, τοπικές ή μη, δραστηριότητες.

Σε αυτό το στάδιο, η ομάδα ΠΔ θα μπορούσε να ξεκινήσει την οργάνωση δημόσιων συναντήσεων στις οποίες θα συζητούνται ζητήματα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την τοπική κοινωνία (οικονομικά, οικολογικά, κοινωνικά κ.λπ.). Τα μέλη της ομάδας θα μπορούσαν να κάνουν τις εισηγήσεις πάνω στα θέματα αυτά από τη σκοπιά της ΠΔ, ενώ στη συνέχεια θα επακολουθούσαν διεξοδικές συζητήσεις με πολίτες της τοπικής κοινωνίας.

3] Καθώς θα αυξάνει ο αριθμός των ανθρώπων που συμμετέχει στην ομάδα ΠΔ, η ομάδα θα μπορεί:

όχι μόνο να συμμετέχει στους τοπικούς αγώνες αλλά  και να ξεκινά τέτοιους αγώνες για  εγκαθίδρυση περιεκτικοδημοκρατικών θεσμών και ακόμη ―συμμαχώντας με παρόμοιες ομάδες από άλλες περιοχές― σε αγώνες πάνω σε περιφερειακά, εθνικά και διεθνή ζητήματα που αφορούν κυρίως την υπεράσπιση κεκτημένων ελευθεριών που είναι συμβατές με την αρχή της ατομικής και συλλογικής αυτονομίας.

Με αυτό το στόχο, η ομάδα θα μπορεί να έρχεται σε επικοινωνία με παρόμοιες τοπικές ομάδες στην ίδια περιοχή, χώρα και άλλες χώρες ώστε να συνδιαμορφωθούν συνομοσπονδίες αυτόνομων ομάδων ΠΔ (στο περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο) για το συντονισμό της πολιτικής δραστηριότητας/δράσεων τους.

Η έκδοση μιας εφημερίδας/περιοδικού ή/και newsletter ή/και site/blog που θα λειτουργεί παράλληλα με τις τοπικές εκδόσεις, blogs κλπ, θα μπορούσε να παίξει έναν σημαντικό ρόλο κατά τη διαδικασία αυτή. Οι συμμαχίες με άλλες αντισυστημικές ομάδες της Αριστεράς θα πρέπει να ενθαρρύνονται όταν πρόκειται για συγκεκριμένα ζητήματα (όπως για παράδειγμα ο αγώνας για την έξοδο από και την αντικατάσταση της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης με μία Ευρωπαϊκή Κοινότητα των πολιτών) πάνω στα οποία θα μπορούσε να συμφωνηθεί μία κοινή πλατφόρμα θέσεων, εφόσον το εθνικό δίκτυο (σε περίπτωση εθνικών ομάδων) ή το διεθνές δίκτυο (σε περίπτωση ομάδων από διάφορες χώρες) συμφωνήσει με τις συμμαχίες αυτές.

4] Τέλος, μόλις θα έχει προσχωρήσει στην ομάδα ένας επαρκής αριθμός ακτιβιστών ώστε να μπορεί να πάρει τη μορφή μιας πολιτικής οργάνωσης ΠΔ (με οργανωτική δομή και διαδικασία λήψης αποφάσεων παρόμοιες με εκείνες της αρχικής ομάδας) η οργάνωση ΠΔ μπορεί να προωθήσει:

• Στο πολιτικό επίπεδο, πρώτον, τη δημιουργία «σκιωδών» πολιτικών θεσμών (παρακολούθηση και έλεγχος της δράσης του εκλεγμένου δημοτικού συμβουλίου) που βασίζονται στην άμεση δημοκρατία (συνελεύσεις γειτονιάς, κ.λπ.). Οι συνελεύσεις αυτές θα πρέπει να δεσμεύονται ρητά από τις αρχές της δημοκρατίας/αυτονομίας και κατά συνέπεια να διακηρύσσουν τον καθολικό στόχο για την κατάλυση του συστήματος της οικονομίας της αγοράς, της αντιπροσωπευτικής «δημοκρατίας», του κράτους και των υπόλοιπων ιεραρχικών θεσμών που είναι η πεμπτουσία της ετερονομίας σήμερα. Σε ακολουθία με τις αρχές αυτές, οι συνελεύσεις πρέπει να λειτουργούν με δημοκρατικές διαδικασίες που εξασφαλίζουν την ισηγορία σε όλους τους συμμετέχοντες και οι αποφάσεις να λαμβάνονται με βάση το δημοκρατικό λόγο. Η παράλληλη στήριξη των αμυντικών αγώνων, όπως εκδηλώνονται με διάφορες μορφές άμεσης δράσης (πορείες, συλλαλητήρια, καταλήψεις και πολιτική ανυπακοή) ενάντια στους υπάρχοντες πολιτικούς θεσμούς και τις δραστηριότητές τους είναι απαραίτητη εφόσον η στήριξη αυτή θα εξέφραζε συγχρόνως την πολιτική σκοπιά της ΠΔ, συμβάλλοντας στη δημιουργία της αντισυστημικής συνείδησης που απαιτείται για τη μετάβαση στη νέα κοινωνία.

Έτσι δημιουργείται μια δυναμική για τη σταδιακή διεύρυνση των συνελεύσεων ώστε να εντάξουν μεγάλο μέρος της τοπικής κοινωνίας που θα οδηγούσε στην μελλοντική ανάληψη της τοπικής εξουσίας από τις ίδιες τις συνελεύσεις μέσω των τοπικών εκλογών και τη δημιουργία τοπικών Περιεκτικών Δημοκρατιών.

• Στο οικονομικό επίπεδο, τη δημιουργία θεσμών οικονομικής δημοκρατίας ακόμα και πριν την ανάληψη του δήμου στις τοπικές εκλογές από μια  ΠΔ παρότι βέβαια στην περίπτωση αυτή δεν θα ήταν δυνατή η δημιουργία νέων θεσμών στην ίδια  κλίμακα και περιεκτικότητα. Για παράδειγμα, πραγματικά σχήματα LETS (Local Exchange Trading System - Τοπικό Σύστημα Ανταλλαγής Αγαθών και Υπηρεσιών) έξω από την οικονομία της αγοράς θα μπορούσαν να εισαχθούν αν υπήρχε ένας σημαντικός αριθμός ενδιαφερόμενων που θα πλαισίωναν τους πυρήνες της ΠΔ με επόμενο, βέβαια, στόχο τη σταδιακή πλήρη αντικατάσταση των ετερόνομων οικονομικών θεσμών της κοινότητας από μια οικονομική δημοκρατία (όπως περιγράφεται στη μεταβατική στρατηγική της ΠΔ στο κεφ. 7 του βιβλίου Περιεκτική Δημοκρατία: 10 Χρόνια Μετά και εδώ) αμέσως μετά τη ανάληψη της τοπικής δημοτικής εξουσίας από τη δημοτική συνέλευση. Καλό είναι να μη λησμονείται βέβαια ότι αυτού του είδους οι δραστηριότητες (βλέπε στα παρ’ ημίν το σύστημα «Οβολός το κοινωνικό νόμισμα» που λειτουργεί με όρους ιδιωτικής επιχείρησης), αν δεν αποτελούν τμήμα ενός συνολικού προγράμματος για τη συστημική αλλαγή, όχι μόνο είναι εντελώς αναποτελεσματικές στο να επιφέρουν μια συστημική αλλαγή αλλά και τελικά καταλήγουν να βοηθούν το σύστημα για να καλυφθούν τα κενά από την εξάρθρωση του κράτους-πρόνοιας. Γι' αυτό και συχνά ενθαρρύνονται από τις ελίτ όπως στη Βρετανία, για παράδειγμα, όπου η σοσιαλφιλελεύθερη κυβέρνηση υποστήριζε ανοικτά σχήματα όπως τα LETS.  Επίσης, εξίσου σημαντική θα μπορούσε να είναι η δημιουργία τοπικών συνεταιρικών ενώσεων παραγωγής και κατανάλωσης χωρίς έμπορους (π.χ. για οργανικά προϊόντα) όπου παραγωγοί και καταναλωτές θα μπορούσαν να έρχονται σε επαφή ακόμη και μέσα από το ίντερνετ. Παρόμοιοι θεσμοί θα μπορούσαν να δώσουν μια «πρόγευση» για το πώς θα λειτουργούσαν μετά την ανάληψη του δήμου από την ΠΔ οι δημοτικές επιχειρήσεις, όποτε βέβαια δεν θα χρησιμοποιούνταν πια το χρήμα για τις ανταλλαγές. Παράλληλα, μπορούν να οργανωθούν και διάφορες μορφές άμεσης δράσης (απεργίες, καταλήψεις κ.λπ.) ενάντια στο σύστημα, στους υπάρχοντες οικονομικούς θεσμούς και τις δραστηριότητές τους.

Με την επιτυχία στις δημοτικές εκλογές του προγράμματος της ΠΔ, οι νέοι θεσμοί ενσωματώνονται στο νέο «δημοτικό» οικονομικό τομέα που θα δημιουργηθεί (δηλαδή ένα τομέα που αποτελείται από δημοτικές μονάδες παραγωγής και διανομής οι οποίες ανήκουν και ελέγχονται συλλογικά από τους πολίτες, τη δημοτική πρόνοια κ.λπ.)

• Στο κοινωνικό επίπεδο, τη δημιουργία θεσμών αυτοδιαχείρισης στους τόπους εργασίας, στους τόπους εκπαίδευσης κ.λπ., καθώς και συμμετοχή στους αγώνες για εργατική δημοκρατία, δημοκρατία στα νοικοκυριά, δημοκρατία στους εκπαιδευτικούς θεσμούς, πέρα βέβαια από τη στήριξη αντιρατσιστικών, φεμινιστικών και αντιομοφοβικών κινητοποιήσεων κτλ., οι οποίες όμως έχουν αμυντικό χαρακτήρα μέχρι την εγκατάσταση και επέκταση των περιεκτικοδημοκρατικών θεσμών.

Αυτή η διαδικασία θα ξεκινήσει αμέσως μετά την ανάληψη της δημοτικής εξουσίας κατόπιν της επιτυχίας στις δημοτικές εκλογές. Οι θεσμοί αυτοί, σε συνδυασμό με τη δημοκρατική/ελευθεριακή Παιδεία που θα παρέχεται στους πολίτες, εξ ορισμού αποκλείουν παρόμοιες συμπεριφορές αποκλεισμών και ιεραρχικής νοοτροπίας οι οποίες αντιβαίνουν την αρχή της αυτονομίας, ενώ έχουν προταθεί συμβατές δημοκρατικές δικλείδες για την προστασία φυλετικών ή εθνικών μειονοτήτων (π.χ. ξεχωριστές συνελεύσεις παρόμοιων μειονοτήτων με δυνατότητα άσκησης ομαδικού βέτο για θέματα που αφορούν τη μειονότητα τους (βλ. κεφ. 6 του βιβλίου Περιεκτική Δημοκρατία: 10 Χρόνια Μετά όπου περιγράφεται η προστασία της ελευθερίας ατόμων/μειονοτήτων σε μία δημοκρατική κοινωνία.)

• Στο οικολογικό επίπεδο, την εγκατάσταση οικολογικά βιώσιμων μονάδων παραγωγής και κατανάλωσης, καθώς και τη στήριξη μορφών άμεσης δράσης κατά της καταστροφής της Φύσης από τις επιχειρήσεις (πράσινος ακτιβισμός, αναδασώσεις, δημιουργία πάρκων, reclaim the streets!, reclaim the commons! κτλ.).

Η οικολογική δημοκρατία στο τοπικό και συνομοσπονδιακό επίπεδο δεν είναι βέβαια δυνατή πριν την ανάληψη της εξουσίας από τις δημοτικές και συνομοσπονδιακές συνελεύσεις αντίστοιχα.

• Στο πολιτισμικό επίπεδο, δραστηριότητες με στόχο τη δημιουργία εναλλακτικών ΜΜΕ και μέσων ενημέρωσης που θα βοηθήσουν το σύστημα αξιών που είναι συνεπές με την περιεκτική δημοκρατία να γίνει το ηγεμονικό κοινωνικό παράδειγμα και, γενικότερα, τη δημιουργία μιας τέχνης ελεγχόμενης από την κοινότητα (στη θέση των σημερινών ελεγχόμενων από τις ελίτ καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων).

Η δημιουργία εναλλακτικών ΜΜΕ είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα στην περίοδο πριν την ανάληψη της εξουσίας από τις συνελεύσεις ώστε να ελεγχθεί η συστηματική παραπληροφόρηση από τα κατεστημένα ΜΜΕ.

Συμπερασματικά, η οριστική θεμελίωση μιας ΠΔ στο τοπικό και στη συνέχεια στο περιφερειακό και εθνικό επίπεδο και τελικά στο ηπειρωτικό και παγκόσμιο, δεν είναι δυνατή χωρίς την ανάληψη της τοπικής εξουσίας από τις δημοτικές συνελεύσεις αρχικά, που στη συνέχεια θα συνομοσπονδιοποιούνται με άλλες τοπικές ΠΔ. Ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί με τη συμμετοχή οργανώσεων που δεσμεύονται από τους στόχους της ΠΔ στις τοπικές εκλογές. Αρχικά, η συμμετοχή αυτή θα έχει εκπαιδευτικό στόχο, δηλαδή να εξοικειώσει τους πολίτες με το πρόταγμα της ΠΔ σε σημαντική κοινωνική κλίμακα.

Μόλις, ωστόσο, η οργάνωση ΠΔ κερδίσει τις εκλογές σε κάποια συγκεκριμένη περιοχή θα πρέπει την επόμενη κιόλας μέρα να παραδώσει ουσιαστικά την τοπική εξουσία στις δημοτικές συνελεύσεις και το δημοτικό συμβούλιο να μετατραπεί σε εντολοδόχους των συνελεύσεων γειτονιάς και να αρχίσει να μπαίνει σε εφαρμογή το μεταβατικό πρόγραμμα για το χτίσιμο μιας περιεκτικής δημοκρατίας.(βλ. Κεφ 7 Περιεκτική Δημοκρατία: 10 Χρόνια Μετά και εδώ.)

Περιττό να προστεθεί ότι σε όλα αυτά τα στάδια οι ακτιβιστές του κινήματος της ΠΔ δεν λειτουργούν ως ‘κομματικά στελέχη’ αλλά ως καταλύτες για τη δημιουργία των νέων θεσμών. Με άλλα λόγια, η πολιτική τους δέσμευση αναφέρεται στους ίδιους τους δημοκρατικούς θεσμούς και όχι στην πολιτική οργάνωση.

Back